Loại thành công độc hại

Dạo gần đây mình có nhiều thay đổi và suy nghĩ về hướng đi trong cuộc sống và sự nghiệp. Có thể nói, đây là khoảng thời gian mình thay đổi và nhận ra nhiều thứ nhất trước tới giờ. Có thể là vẫn có một chút như trước kia, vật lộn với những câu hỏi và khủng hoảng nào đó nhưng tuyệt nhiên mình không còn sợ thất bại và ngừng so sánh với những thành công của bạn bè và người khác. Không phải mình tự tin, ngông cuồng hay không còn ước mơ chạm tới thành công nữa. Không đâu, thành công thì ai mà chẳng thích, cái ánh hào quang của thành công nó có sức hút và biết cách làm con người ta hứng phấn ghê gớm lắm. Nhưng tới giờ, mình hiểu được rằng: Trên đời này không ai có thể tránh được sự thất bại, không trước thì sau (cái này mình nhắc nhiều trong bài viết khác) và có một thứ thành công gọi là thành công độc hại – những thành công mang tiêu chuẩn của xã hội. Mình không muốn chạy theo cái bong bóng đó.

Trong xã hội có nhiều khái niệm và tiêu chuẩn về thành công, nhưng nhìn chung thì thành công thời đi học là điểm cao, khi lớn lên đi làm thì lương tốt, chức vụ cao, rồi sau là lấy chồng tài, vợ đẹp, v.v…

Mọi người đề cao những người trẻ tuổi với thành tích giấy khen, những chiếc ví dày, tấm thẻ đen, chiếc xe sang và nhà rộng. Mọi người dường như đặt ra quá nhiều tiêu chuẩn kép, cho dù mọi người có thể rất ghét cái tiêu chuẩn kép đó nhưng vẫn lệ thuộc và phục tùng cái tiêu chuẩn thành công đó. Lạ nhờ.

Mình không đánh đồng và không phủ nhận những nỗ lực để có được thành công của cá nhân nào nhưng việc thành công, đặc biệt thành công sớm với những tiêu chuẩn này thường lợi bất cập hại.
Bạn thử để ý mà xem những bạn học cùng lớp trước kia, những bạn đứng nhất nhì, những bạn nổi bật nhất lớp trung học giờ lại khá im ắng và không có gì đặc sắc. Nhưng một vài bạn được cho là học kém thì giờ lại trở nên toả sáng và sống vui vẻ.

Tại sao thế?

Chúng ta phải thừa nhận rằng với vốn sống chưa dày dặn và không được định hướng rõ ràng, nhiều bạn trẻ có thành công sớm trên ghế nhà trường dễ bị ngủ vùi trong chiến thắng ấy và quên rằng mình chỉ là hạt cát trong hằng hà sa số những sa mạc. Các bạn nghĩ mình là những chiến binh bất bại, những nhân vật xuất sắc, trong khi các bạn mơ màng quá lâu để ăn mừng thành tựu trong cái lu nước bé tí hon đó thì hàng ngàn người ngoài kia đang cố gắng trải nghiệm, vấp ngã và không từ chối những cơ hội được thử. Họ thất bại và rồi thành công vang dội.

Không chỉ những bạn học sinh đâu mà ngay cả những bạn đã ra trường, các bạn có vài thành tựu nhỏ trong những năm đầu làm việc cũng dễ bị gặp tình trạng này. Các bạn viết được 1 bài viết viral, các bạn được nhận vào một công ty tốt, các bạn tay cầm điện thoại xịn, đi xe sang, các bạn có điều kiện vật chất hơn một chút thì ngay lập tức nghĩ mình là người ưu tú. Và giữ cái thái độ tự đắc đó trong giao tiếp, các bạn thường khiến người khác khó chịu và muốn xa lánh. Các bạn khó lắng nghe và đồng tình với người khác, đây là yếu tố vô tình ngăn bạn tiếp cận với kiến thức mới và tinh hoa. Nó chính là nguyên nhân dẫn tới thất bại lớn sau này. Ở trong công ty bạn đang làm có cũng không hiếm trường hợp này đâu, thậm chí tự kiểm điểm xem hay mình cũng có xu hướng đó.

Mà chính vì sợ như thế nên mấy năm trước, đứa em gái mình thi đỗ học sinh giỏi tỉnh, được tuyển thẳng đại học, nó mời bạn bè tới cùng nhau làm lẩu ăn mừng. Nhà mình cũng chẳng cấm ngay lúc đó nhưng ngay lập tức nhắc nhở và bắt nó xem xét lại hành động của mình. Không phải vì mọi người tiếc tiền hay nhỏ mọn mà bởi vì sợ nó vui quá mà ngủ quên mất mình cần khiêm tốn.

Chưa kể, việc đạt được thành công liên tiếp khi còn quá trẻ nhưng không có sự tự định hướng sẽ khiến bạn lu mờ khả năng chịu đựng và sức mạnh bật dậy khi gặp khó khăn. Bởi bạn chỉ tập trung vào kiến thức trên ghế nhà trường mà quên trau dồi cho mình các kỹ năng mềm. Đây cũng là lý do khiến bạn khó thuận lợi trong sự nghiệp hay trải qua cuộc sống hạnh phúc.

Không nói đâu xa, một người bạn mình quen, sau khi tốt nghiệp đại học thì đi học lên thạc sỹ. Giờ thì bà ý tiếp tục được học bổng nghiên cứu sinh tại một trường có tiếng bên Tây. Cũng giải thưởng nọ, nghiên cứu đăng tạp chí kia nhưng bà ấy chỉ mới đang là đứa trẻ cấp 3 trong trường cuộc sống. Tới cách tự chăm sóc bản thân khi không khoẻ, cách giao tiếp với bạn bè thầy cô cũng không dành. Ai nói chuyện với bả ấy cũng khó chịu và bực bội. Năm rồi, 30 tuổi mới có người yêu, mình chưa kịp mừng thì thấy bà nằm bẹp vì không thể vực dậy sau cú shock bị người yêu đá. Bà bảo, tao không nghĩ tao ưu tú vậy mà còn chê, tao thực không hiểu. Nghĩ cũng tội nhưng con người mà, ai cũng thế thôi, ngã để mà lớn. Ai bảo bà ý là thành công rồi ghen tị chứ như mình thì không. (Đọc được thì đừng giận em)

Mình viết bài này không phải để cười cợt ai, chê bai ai cả, cũng không phủ nhận sự cố gắng của ai, mình viết vì để cho chính phụ huynh nhà mình đọc, hy vọng các bố các mẹ có thể thay đổi phần nào đó về quan niệm thành công, những con số thành tích. Những mặt lợi và hại khi đặt kỳ vọng con mình thành công sớm.

Và viết cho những bạn trẻ tuổi như mình. Nếu bạn vừa có cho mình chút thành tựu thì hay tự thưởng cho mình một ngày nghỉ ngơi nhưng đừng ngủ vùi trong mùi chiến thắng. Nếu bạn đang tìm con đường tới thành công thì hãy tìm đường đi của chính mình, thành công theo định nghĩa của chính mình, ở thời điểm của chính bạn chứ đừng vì tiêu chuẩn và deadline của ai cả. Nếu bạn là một người mới ở lĩnh vực hay mảng ngách nào đó thì hãy cho mình cơ hội thử và thất bại đi, sai đi rồi mới đúng, mới lớn và mới có thành công tròn trịa được. Mà giờ chưa có gì trong tay, có thất bại thì cũng nhẹ nhõm. Đợi sau này trong tay có vài ba thứ quý giá, thất bại mới đáng sợ hơn. Thành công muộn chút so với tiêu chuẩn của xã hội cũng chẳng làm sao.

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.