Văn hóa thôi việc mà ai cũng cần biết

Dạo gần đây, mình có hai đồng nghiệp đã xin thôi việc vì lí do riêng và một trong số đó đã để lại ấn tượng cực kì không đẹp trong mắt Sếp và bộ phận của mình. Mình thiết nghĩ, cho dù ngắn hay dài thì chúng ta cũng đã có khoảng thời gian “sống” cùng nhau, nếu đã bước hào hứng bước chân vào công ty tại sao lại không vui vẻ khi rời vị trí ? Hơn nữa, bạn rời khỏi công ty chứ đâu phải biến mất khỏi trên trái đất này, nếu lỡ có gặp lại nhau thì một ấn tượng tốt vẫn là hơn chứ ?

Sau khi mình trò chuyện cùng một vài người bạn để hỏi về ý kiến của họ về vấn đề này thì phát hiện ra do các bạn trẻ chưa thực sự hiểu tầm quan trọng và văn hóa thôi việc. Vì vậy có kế hoạch viết về đề tài này. Tuy nhiên hôm rồi mình bắt gặp bài viết của tác giả A Dreamholic về “Văn hóa thôi việc” rất chi tiết và đầy đủ nên có xin phép chị dẫn bài về trang để mọi người cùng tham khảo. Hi vọng giúp ích được gì đó cho mọi người.

*Đôi chút về tác giả: A Dreamholic, tên thật của chị là Ngọc Ánh, chị còn biết tới với bút danh Nắng Lạnh cùng 3 đầu sách bán chạy trong những năm 2017, 2018, 2019. Hiện tại, chị đang dẫn dắt đội ngũ Content Marketing cho một công ty Agency tại Hà Nội. Các bạn quan tâm thêm bài viết khác của chị, xin mời tham khảo tại đây –  A Dreamholic.* 

VĂN HÓA NGHỈ VIỆC: TRƯỚC KHI RỜI ĐI

Hẳn chúng ta đều có một lý do cụ thể khi quyết định dừng một công việc nào đó. Tuy nhiên, theo quan sát của tôi, không nhiều nhân sự thẳng thắn chia sẻ những lý do này với sếp. Thông thường, mọi người có xu hướng đưa ra những lý do rất chung chung và văn mẫu: cảm thấy không phù hợp, thay đổi định hướng, có lý do cá nhân… Nếu bạn đã từng đọc bài viết về chuyện có nên nhảy việc hay không của tôi, chắc bạn sẽ nhớ lời khuyên hãy nói chuyện với lãnh đạo và tìm hiểu xem có thể cải thiện được vấn đề hay không trước khi nghỉ. Kể cả bạn đã quyết định nghỉ, thay vì trốn tránh và tiến hành mọi thủ tục thật nhanh, có một số điều sau tôi nghĩ bạn nên làm để thể hiện văn hóa nghỉ việc:

Trò chuyện thẳng thắn và chân thành với sếp

Khi nhân sự của tôi nghỉ, tôi luôn rất cố gắng nắm bắt nguyên nhân khiến họ đưa ra quyết định đó. Có hai lý do cho việc này: Thứ nhất, tôi muốn xem mình đã sát sao với nhân sự và nắm bắt tốt các vấn đề của họ hay chưa, và liệu tôi có thể làm gì để giữ họ lại không. Thứ hai, nếu không thể thay đổi quyết định của họ, tôi cũng muốn rút kinh nghiệm và đưa ra các điều chỉnh trong khả năng của mình, để các nhân sự còn lại có thể gắn bó lâu hơn. Dù quy mô công ty lớn hay nhỏ, nhân sự luôn là một vấn đề đau đầu của những người quản lý. Vì vậy, bạn càng thẳng thắn và chân thành, sếp cũ của bạn sẽ càng trân trọng bạn. Thay vì những lý do chung chung như tôi đã liệt kê phía trên, hãy đi vào chi tiết hơn. Giả sử bạn cảm thấy môi trường không phù hợp, vậy thì cụ thể là quy định hay văn hóa nào của công ty khiến bạn không thoải mái? Nếu bạn nghỉ vì bạn có định hướng khác, vậy định hướng đó chính xác là gì, và có thực sự định hướng đó sẽ chỉ được thực hiện nếu bạn tìm đến một môi trường mới? Nếu như bạn không thể đưa ra một lý do cụ thể khi xin nghỉ, sẽ khó tránh khỏi việc bạn bị đánh giá là nghỉ do cảm tính – điều không phù hợp với những người làm việc chuyên nghiệp.

Tìm hiểu thật kỹ về luật & quy định

Luôn có quy định về thời gian xin nghỉ tại mỗi công ty, quy định đó thường sẽ được ghi trong hợp đồng nhưng bạn vẫn có thể bỏ qua mất nếu không chú ý. Bạn cần nghỉ đúng thời hạn trong quy định, bởi đó là thời gian cần thiết để tổ chức sắp xếp công việc và tìm nhân sự thay thế bạn. Nếu bạn cần nghỉ sớm hơn, hãy thương lượng với bộ phận nhân sự và quản lý của mình. Có nơi mọi người sẽ thông cảm cho bạn, cũng có nơi sẽ yêu cầu làm theo luật và trong trường hợp này, bạn gần như không có lựa chọn nào khác. Ở một số công ty, nhân sự xin nghỉ việc và thực hiện đúng luật cũng có thể được nhận trợ cấp thôi việc. Hãy tìm hiểu thật kỹ để đảm bảo các quyền lợi của bản thân.

Chia sẻ với các bạn một kinh nghiệm đau thương của tôi. Thời gian mới đi làm lại sau khi sinh Bắp, tôi làm ở một công ty nhỏ, hợp đồng khá sơ sài về điều khoản và không có quy định về thời gian báo trước khi nghỉ việc. Do không nắm rõ luật, tôi đã xin sếp cho nghỉ trong vòng 2 tuần (thời gian mà tôi nghĩ là đủ để bàn giao công việc). Tuy mới chỉ xin bằng lời, tôi bị yêu cầu nghỉ việc ngay ngày hôm sau, bị kick ra khỏi tất cả các group chat làm việc của công ty trước khi kịp đưa ra bất kỳ phản hồi nào. Sau đó, sếp cũ đã cắt luôn một tháng lương của tôi, với lý do tôi vi phạm quy định về thời gian xin nghỉ. Dù còn nhiều ấm ức về cách hành xử của sếp cũ, nhưng đúng là tôi đã thiếu sót khi không tìm hiểu luật. Bởi vậy, tôi đành cho qua chuyện đó, xem nó như một bài học cho mình về văn hóa nghỉ việc. Nếu như lúc đó tôi trang bị kiến thức tốt hơn và không mắc phải sai lầm, tôi cũng đã có thể bảo vệ quyền lợi của mình trọn vẹn hơn.

Thông báo với đồng nghiệp thân thiết

Hãy thử tưởng tượng bạn có một người đồng nghiệp rất hợp rơ, ăn ý, không chỉ hỗ trợ nhau trong công việc mà còn thân thiết trong cuộc sống nữa. Rồi bất chợt một ngày, bạn nhận được thông tin người đồng nghiệp ấy sắp nghỉ – từ sếp của mình. Bạn sẽ có cảm giác gì? Choáng váng, hoang mang, cảm thấy bị bỏ rơi hoặc nghĩ thì ra hai người không thân nhau như bạn tưởng? Tất cả cảm xúc đó đều có thể tới với đồng nghiệp của bạn, nếu bạn không chủ động chia sẻ dự định nghỉ việc của mình cho họ. Nếu sếp và công ty cần từ 30 tới 45 ngày để tìm nhân sự thay thế bạn, thì các đồng nghiệp của bạn cũng cần chừng đó thời gian để chuẩn bị cho sự vắng mặt của bạn. Bởi vậy, sau khi đã quyết định chuyện nghỉ việc và giải quyết xong với quản lý, hãy tự mình chia sẻ điều đó với các đồng nghiệp thân thiết. Điều này sẽ giúp họ chấp nhận sự thật dễ dàng hơn.

Hoàn thiện công việc, bàn giao trọn vẹn

Không có ai thích đi giải quyết “hậu quả” người khác để lại. Cảm giác rũ bỏ gánh nặng đúng là rất hấp dẫn, nhưng hãy nghĩ đến cả cảm giác của những người sẽ tiếp nhận lại các công việc từ bạn. Bạn càng xử lý chúng gọn gàng và khoa học bao nhiêu, những người đồng nghiệp cũ sẽ càng trân trọng bạn và học hỏi từ văn hóa nghỉ việc ấy bấy nhiêu.

Tùy từng công ty sẽ có các quy định về bàn giao công việc, back up dữ liệu khác nhau. Nhưng nếu nơi bạn đang làm việc không có quy trình rõ ràng cho việc đó, bạn cũng hoàn toàn có thể chủ động giải quyết. Hãy tính toán xem tới khi nghỉ mình có thể hoàn thành những công việc gì, gói ghém các file vào từng Folder gọn gàng, chuyển giao lại chúng cho quản lý hoặc người kế nhiệm. Đây là việc không chỉ giúp người sau tiếp nhận công việc thuận lợi hơn, mà còn giúp bạn tránh được những phiền toái không cần thiết (ví dụ như đang trong giờ họp ở công ty mới thì nhận được điện thoại hỏi chỗ tìm file từ đồng nghiệp cũ).

Cư xử đúng mực và có trách nhiệm tới ngày cuối cùng

Theo tôi, có hai giai đoạn mọi người sẽ rất chú ý đến sự thể hiện của bạn: Khi mới nhận việc và khi chuẩn bị nghỉ việc. Nhiều người nghỉ việc bởi đã quá chán chường công ty cũ, bởi vậy sau khi đạt được thỏa thuận, họ thường có xu hướng “xõa”, không còn quá quan tâm tới công việc với tâm lý dù sao những chuyện đó cũng sắp không liên quan đến mình. Tuy nhiên, cho phép bản thân thoải mái quá mức trong một vài ngày lại có thể ảnh hưởng đến những gì bạn đã cống hiến trong suốt quãng thời gian trước đó. Vì vậy, để thể hiện văn hóa nghỉ việc và thái độ chuyên nghiệp của mình, hãy làm việc thật trách nhiệm cho tới tận ngày cuối cùng.

Tôi rất may mắn vì các nhân sự cũ của tôi đều hành động như vậy mà không cần tôi phải nhắc nhở. Trước khi nghỉ, các em luôn cố gắng tham gia nhiều job, giúp đỡ các nhân sự còn lại hết sức có thể. Thậm chí, có những file đào tạo quý giá hoặc những buổi workshop đầy tâm huyết được các em hoàn thiện trong ngày làm việc cuối cùng. Rõ ràng những việc đó đã để lại ấn tượng rất tốt về các em trong lòng tôi và các đồng nghiệp khác, nên dù đã nghỉ việc, chúng tôi vẫn giữ mối quan hệ tốt và rất vui vẻ mỗi khi gặp lại nhau.

VĂN HÓA NGHỈ VIỆC: SAU KHI CHIA TAY

Không nói xấu công ty, đồng nghiệp cũ

Hầu như chúng ta sẽ đều có những điều bất mãn với công ty cũ. Bất mãn và cần “xả” với một vài người bạn thân thiết là điều có thể thông cảm được. Tuy nhiên, gặp ai cũng công khai nói xấu công ty cũ, lên mạng để lại bình phẩm không hay hoặc cố tình thổi phồng câu chuyện để làm xấu hình ảnh của họ là những việc bạn tuyệt đối nên tránh. Nếu bạn đang nói sự thật, hãy lựa chọn những người có thể tin tưởng được để nói. Ngược lại, nếu những câu chuyện của bạn là phóng đại hoặc không có cơ sở, đôi khi chúng sẽ phản tác dụng, khiến cho người nghe mất lòng tin vào chính bạn.

Không tác động tới tâm lý nhân sự khác

Sau khi nghỉ việc, tác động tiêu cực tới tâm lý các nhân sự còn đang làm việc là điều rất không nên. Các nhân sự trẻ thường rất dễ bị ảnh hưởng bởi sự “ra đi” của đồng nghiệp thân thiết. Vì vậy, nếu họ còn bị tác động tâm lý theo hướng chê bai công ty cũ, khen ngợi công ty mới hoặc… rủ sang làm cùng, họ sẽ rất dễ dao động. Đây là hành động không đẹp, có thể gây thiệt hại cho công ty cũ, đồng thời cũng làm xấu hình ảnh của bạn.

Giữ mối quan hệ tốt đẹp

Trái đất rất tròn, tôi đã gặp vô số trường hợp các mối quan hệ dây mơ rễ má, đi đâu cũng thấy người quen. Vì vậy, dù bạn đã nghỉ việc, hãy giữ mối quan hệ tốt đẹp – hoặc ít nhất là lịch sự với đồng nghiệp và công ty cũ. Tiếng lành thì chưa biết có đồn xa không, nhưng thông tin tiêu cực chắc chắn sẽ bị lan truyền rất nhanh. Ngoài ra, sẽ có nhiều trường hợp bạn không thể lường trước, chẳng hạn như khách hàng của bạn lại chính là một đồng nghiệp cũ bạn từng xích mích. Giữ một thái độ thân thiện, trung lập sẽ là cách tốt để bạn bảo vệ bản thân khỏi những thị phi không đáng có. Hơn nữa, dù sao bạn cũng từng gắn bó với công ty cũ một thời gian, từng học được nhiều bài học. Thể hiện sự tôn trọng với họ, cũng là cách bạn trân trọng hành trình đã qua của mình.

Có thể nói, trên chặng đường đi tới thành công, bạn sẽ dừng chân ở nhiều trạm khác nhau. Có nơi cho bạn kiến thức, có nơi cho bạn kinh nghiệm, cũng có nơi sẽ mang đến những bài học không mấy vui vẻ. Nhưng dù thế nào, tôi tin là cách hành xử chừng mực, chuyên nghiệp sẽ tạo nên lợi thế riêng biệt của bạn.

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.